BJ van Tilburg, 6 augustus 2009
Congo - Brazzaville Pointe-Noire

One for the road

Met het einde in zicht loop ik wat weemoedig rond op de brouwerij. Vaak moet ik uitleggen waarom ik niet blijf. Je vindt het toch leuk hier? Ik vertel dat ik in Nederland aan mijn toekomst ga bouwen en dat ik mijn familie en vrienden mis, maar dat lijkt een rare boodschap. Wij zijn toch ook je vrienden? Het voelt een beetje als verraad. Congo heeft me veel gegeven.

Als Congo lacht is het betoverend. De schoonheid van het land ligt verscholen in de dansende kindjes, onhandige verkopers, goedwillende collega's, ondefinieerbare gerechten, de ringtones, behulpzame omstanders, de kleuren van de markt, de chaos op straat en de trotse authenticiteit van de cité. Maar Congo is meer dan die lach. Soms is het de vuile grijns van een corrupte agent, of de verzadigde boer van een politicus. Het is het geronk van Chinese vrachtwagens vol hout, de Congolees die buigend zijn blanke baas begroet, knisperend glas onder slippers, de zware geur van olie of de tong van Viespeuk. Boven alles is het de bedwelmende berusting tot in de diepste zintuigen van het land dat het nu eenmaal zo is.

Waar ik ietwat melancholisch word van het aanstaande vertrek hebben mijn Congolese collega's daar doorgaans weinig last van. Sinds het op de brouwerij duidelijk is dat ik binnen afzienbare tijd mijn biezen pak, lijkt men minder bezig met het feit dat ik weg ga dan met de vraag wat ik achter laat. Daarbij is mijn kantoor een soort Kijkshop geworden. Wie even vijf minuten pauze heeft komt langs om rond te snuffelen. Ik ondervind maar weer eens dat een Congolees verzoek bij voorkeur wordt ingediend op de gebiedende wijs. Zo nu en dan komt er dus iemand langs om mijn i-pod op te halen, of om mij te vertellen dat ik mijn camera aan hem ga geven. Vanochtend nog werd mij medegedeeld dat de broek die ik aan had in Congo zou blijven.

De laatste avonden worden gevuld met au revoir feestjes. Het mooiste afscheid vond vorige week plaats toen Tchilima ons meenam naar zijn huis midden in de cité. Hij stelde me in het flikkerende licht van kaarsen voor aan zijn kinderen. Stroom was er niet en hoewel het huis de grootte van een stacaravan heeft, woont hij er met zijn vrouw, vier dochters en twee zonen. Onhandig stonden we tegenover elkaar in de kleine huiskamer. We hebben veel samengewerkt en een goeie band opgebouwd. Tchilima legde zijn vrouw uit dat we vrienden waren geworden. Toen pakte hij met een trotse blik van achter een bank een enorm schilderij. Voor mij, uit dank. Ik werd er stil van. Het is een van de lelijkste schilderijen die ik in mijn leven heb gezien, maar een van de mooiste cadeaus die ik ooit heb gekregen.

"Wanneer kom je terug". Ik stamel iets onhandigs over dat je het nooit weet natuurlijk maar dat het wel even zal duren in elk geval. Het maakt niet uit, zo wordt me vergoeilijkend uitgelegd. "Si c'est 10 ans on est là, si c'est 30 ans on sera toujours là. C'est ça l'Afrique ça change pas. On est là. Bon, donne-moi un t-shirt."


Matondo mingui Congo. Ye ye ye.



Zij gaven Congo kleur: Christo, Jean-Michel, Elvis, Vianney, Lucien, Igor, Andy, Wiliam, Willam Mak, Fred, Guy, Richard, Franck, Jeri, Emmanuel, Judy-Cael, Romaine, Tchilima, Diane, Daniel, Kokolo, George, Barnabé, Arsène, Francis, Serge, Andrew, Steve & Rox, Villa, Dennis, André, Jean-Baptiste, Rodrigue, Blanche, Marcelinne, Jean, Didier, DJ, Hughes, Valerie, Frank, Mambou, Bambi, Montmirel, Tiny, Brice, Portella, David, Ghislain, Herman, Sandy, Seraphin, Dieudonné, Ann-Mary en natuurlijk Floris, Robert,Sebastian, Gijs, Harald, Peter, Daphne, Jan Paul en Marleen.

Naar Bastiaan in Congo - Brazzaville bellen kan nu wel heel goedkoop met HalloBuitenland.nl